Bir Şeyi Hobi Olarak Yaparken Nasıl Tükeniyoruz?
Bir şeyi sadece sevdiğin için yapmaya başlıyorsun.
Keyifli olduğu için.
Rahatlattığı için.
Zamanın nasıl geçtiğini unutturduğu için.
Belki çizim.
Belki müzik.
Belki oyun.
Belki yazmak.
Belki spor.
Sonra bir noktada fark etmeden değişmeye başlıyor.
Artık sadece yapmak yetmiyor.
Daha iyi olmak gerekiyor.
Daha üretken olmak gerekiyor.
Daha fazla paylaşmak gerekiyor.
Ve bir gün sevdiğin şeyin yanında garip bir ağırlık hissetmeye başlıyorsun.
İnsan o an şunu düşünüyor:
“Ben bunu eğlenmek için yapmıyor muydum?”
Hobiler Eskiden Kaçış Alanıydı
Hobi dediğimiz şeyin güzelliği şuydu:
Bir amacı olmak zorunda değildi.
Para kazandırmasına gerek yoktu.
Bir yere dönüşmesine gerek yoktu.
Kimsenin görmesine bile gerek yoktu.
Sadece iyi hissettirmesi yeterliydi.
Ama modern dünyada neredeyse her şey performansa dönüşüyor.
Bir şey yapıyorsan:
- paylaşman,
- geliştirmen,
- markalaştırman,
- fırsata çevirmen bekleniyor.
Sanki her ilgi alanı potansiyel kariyer olmak zorundaymış gibi.
İnternet Hobileri de “İçeriğe” Dönüştürdü
Eskiden insanlar resim yapardı.
Şimdi insanlar:
- içerik üretmek için resim yapıyor,
- paylaşılabilir olmak için müzik yapıyor,
- algoritmaya uygun üretmeye çalışıyor.
Hobinin kendisi bazen ikinci plana düşüyor.
Çünkü internet görünürlüğü ödüllendiriyor.
Ve insan fark etmeden yaptığı şeyi yaşamaktan çok göstermeye başlıyor.
Sürekli Karşılaştırma Başlıyor
Bir şeyi sadece kendin için yaparken mutluluk basittir.
Ama internet devreye girince her şey değişiyor.
Bir anda senden daha iyi insanlar görünmeye başlıyor.
Daha hızlı gelişenler.
Daha profesyoneller.
Daha başarılı görünenler.
Ve insan artık keyif almak yerine kendini ölçmeye başlıyor.
Bu da hobiyi dinlenme alanı olmaktan çıkarıp baskı alanına dönüştürüyor.
Her Şeyin Verimli Olması Gerekiyor
Modern dünyanın en yorucu fikirlerinden biri şu olabilir:
“Boşa zaman harcamamalısın.”
Bu yüzden insanlar:
- oyun oynarken suçluluk hissediyor,
- sadece eğlenirken verimsiz hissediyor,
- dinlenirken bile kendini geliştirmesi gerektiğini düşünüyor.
Ama insan zihni sürekli optimize edilmek için tasarlanmadı.
Bazı şeylerin hiçbir amacı olmaması gerekir.
Sırf iyi hissettirdiği için var olması gerekir.
Hobi İşe Dönüşünce Bir Şey Kayboluyor
İnsan sevdiği şeyi işe çevirdiğinde bazen ilginç bir şey olur:
Özgürlük kaybolur.
Çünkü artık:
- beklenti vardır,
- düzen vardır,
- performans baskısı vardır,
- süreklilik zorunluluğu vardır.
Ve zihin o aktiviteyi artık “rahatlama” olarak değil, “sorumluluk” olarak görmeye başlar.
Bu yüzden insanlar bazen en sevdikleri şeyden bile soğuyabilir.
Belki de Tükenmemizin Sebebi Çok Basit
Çünkü artık hiçbir şeyi sadece keyif için yapmıyoruz.
Her şey:
- gelişim,
- görünürlük,
- başarı,
- üretkenlik filtresinden geçiyor.
Ve insan zihni sürekli değerlendirilen bir sisteme dönüşüyor.
Bu yüzden bazen sevdiğimiz şeyler bile bizi dinlendirmiyor.
Çünkü onları da performansa çevirmiş oluyoruz.
Oysa Belki de Bir Hobinin Gerçek Amacı Şuydu
Bir süreliğine dünyayı unutmak.
Bir şey başarmak zorunda olmamak.
Kendini kanıtlamak zorunda olmamak.
Kimseye görünmek zorunda olmamak.
Sadece yapmak.
Ve belki de modern insanın en çok kaybettiği şeylerden biri bu:
Sonuç üretmeden bir şeyin tadını çıkarabilmek.
Bir yanıt yazın