Bir Sabah Uyandım ve Tüm Bildirimleri Kapattım
Bir sabah uyandım
ve telefondaki tüm bildirimleri kapattım.
Mesajlar.
Sosyal medya.
E-postalar.
Haber uygulamaları.
“Şunu kaçırdın” diyen her şey.
O kadar sessizdi ki birkaç kez bozulduğunu düşündüm.
Çünkü fark etmeden hayatımın ritmini bildirim seslerine göre yaşamaya başlamışım.
Telefon Çalmayınca İnsan Kendini Eksik Hissediyor
İlk birkaç gün elim sürekli telefona gitti.
Ekranı açıp kontrol ediyordum.
Yeni bir şey olmuş mu diye bakıyordum.
Çünkü mesele artık ihtiyaç değildi.
Modern uygulamalar sana sadece bilgi vermiyor.
Sana küçük beklentiler yaratıyor.
Bir mesaj gelebilir.
Birisi seni etiketlemiş olabilir.
Yeni bir içerik düşmüş olabilir.
Beyin sürekli küçük bir ödül ihtimaliyle tetikte kalıyor.
Ve insan bunu normal sanıyor.
Sessizlik Başta Rahatsız Ediyor
Garip ama gerçek:
Sürekli uyarılmaya alışınca sessizlik huzur değil, boşluk gibi geliyor.
Otobüste telefon açılıyor.
Asansörde ekran kontrol ediliyor.
Yemek yerken bir şey izleniyor.
Çünkü modern insan birkaç dakikalık boşlukla bile baş etmekte zorlanıyor.
Ben de zorlandım.
Ama sonra ilginç bir şey oldu.
Zihnim Yavaşlamaya Başladı
Gün içinde daha az bölünüyordum.
Bir işle uğraşırken başka bir şey dikkatimi çekmiyordu.
Telefon masada dursa bile sürekli çağırmıyordu.
Ve fark ettim ki:
Bildirimler sadece ekranı değil, düşünceyi de bölüyor.
İnsan bir konuya tam dalacakken ekran yanıyor.
Bir fikir oluşacakken ses geliyor.
Zihin tam sakinleşecekken yeni bir uyarı düşüyor.
Sonra neden odaklanamadığımızı düşünüyoruz.
Dünyada Daha Az Şey Kaçırmaya Başladım
İnsan bildirimleri kapatınca her şeyi kaçıracağını sanıyor.
Ama gerçek tam tersi olabilir.
Çünkü sürekli ekrana bakarken:
- konuşmaları kaçırıyoruz,
- anları kaçırıyoruz,
- düşünmeyi kaçırıyoruz,
- kendi zihnimizi kaçırıyoruz.
Bir kafede otururken ilk kez gerçekten etrafı izlediğimi hatırlıyorum.
Çünkü elim otomatik olarak telefona gitmiyordu.
Meğer sessizlik sandığımız kadar boş değilmiş.
Sadece uzun süredir içinde yaşamıyormuşuz.
Her Şey “Acil” Gibi Tasarlanmış
Modern uygulamaların en büyük başarısı şu olabilir:
Her şeyi önemli hissettirmek.
Kırmızı noktalar.
Titreşimler.
“Şimdi bak” hissi veren bildirimler.
Ama dürüst olmak gerekirse insanların hayatındaki şeylerin büyük kısmı gerçekten acil değil.
Sadece acilmiş gibi sunuluyor.
Ve insan sürekli tepki veren bir canlıya dönüşüyor.
Düşünen değil.
Tepki veren.
Bildirimleri Kapatınca Hayat Değişmiyor
Ama ritim değişiyor.
Zihin biraz daha sakin oluyor.
Dikkat biraz daha toparlanıyor.
İnsan kendi zamanının kontrolünü biraz geri alıyor.
Çünkü ekranın sana ne zaman sesleneceğine şirketler karar vermeyince
hayat biraz daha sana ait hissettiriyor.
Belki de Sorun Telefon Değildi
Belki sorun, sürekli erişilebilir olmamızdı.
Her an ulaşılabilir.
Her an çevrim içi.
Her an cevap vermeye hazır.
İnsan zihni hiç kapanmayan bir müşteri hizmetleri hattına dönüyor.
Bu yüzden bazen gerçek dinlenme sadece uyumak değil:
Bir süre hiçbir şeyin senden bir şey istememesi olabilir.
Ve bunu fark ettiğim gün,
telefon ilk kez gerçekten “araç” gibi hissettirdi.
Efendi gibi değil.
Bir yanıt yazın